Donald McNichol Sutherland, urodzony 17 lipca 1935 roku w Saint John, w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik, był jednym z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych aktorów swojego pokolenia. Jego kariera aktorska, trwająca ponad sześć dekad, obejmowała blisko 170 ról w filmach i serialach telewizyjnych, z których wiele na stałe wpisało się do historii kina. Zmarły 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie w wieku 88 lat, Sutherland pozostawił po sobie ogromne dziedzictwo artystyczne. Aktor był trzykrotnie żonaty i doczekał się pięciorga dzieci, w tym syna Kiefera Sutherlanda, również cenionego aktora, który kontynuuje rodzinne tradycje w Hollywood. Sutherland zdobył uznanie na całym świecie za swój wszechstronny talent, który pozwolił mu na wcielanie się w szerokie spektrum postaci – od charyzmatycznych bohaterów w filmach wojennych, przez złożonych antagonistów, aż po role w telewizyjnych produkcjach dramatycznych.
Jego dorobek obejmuje takie kultowe dzieła jak „M*A*S*H”, „Złoto dla zuchwałych”, „Parszywa dwunastka”, a także nowsze produkcje, jak seria „Igrzyska Śmierci”, gdzie wcielił się w rolę Prezydenta Snowa. Za swój wybitny wkład w kinematografię, Donald Sutherland został uhonorowany Oscarem Honorowym za całokształt twórczości, a także nagrodami Primetime Emmy i Złotymi Globami.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 88 lat (w momencie śmierci)
- Żona/Mąż: Francine Racette (od 1972)
- Dzieci: 5 (w tym Kiefer Sutherland)
- Zawód: Aktor
- Główne osiągnięcie: Oscar Honorowy za całokształt twórczości
Donald McNichol Sutherland: Życiorys i Dziedzictwo
Podstawowe Informacje Biograficzne
Donald McNichol Sutherland przyszedł na świat 17 lipca 1935 roku w Saint John General Hospital w Kanadzie, a jego życie zakończyło się 20 czerwca 2024 roku w Miami na Florydzie. W momencie śmierci miał 88 lat. Jego droga, zapoczątkowana w Saint John w kanadyjskiej prowincji Nowy Brunszwik, doprowadziła go do światowej sławy i pozostawiła bogate dziedzictwo artystyczne obejmujące ponad sześć dekad pracy w przemyśle filmowym.
Daty i Miejsca Kluczowe
Narodziny Donalda Sutherlanda miały miejsce 17 lipca 1935 r. w Saint John, w Kanadzie. Jego kariera, choć globalna, zakończyła się w Miami na Florydzie, gdzie zmarł 20 czerwca 2024 roku, w wieku 88 lat. Te daty i miejsca stanowią kluczowe punkty w jego biografii.
Wykształcenie i Początki Kariery
Po ukończeniu Bridgewater High School, Sutherland uzyskał podwójny stopień naukowy z inżynierii i dramatu na Victoria University, afiliowanym przy University of Toronto. Choć początkowo rozważał karierę inżynierską, ostatecznie wybrał aktorstwo. W 1957 roku, pragnąc doskonalić swoje rzemiosło, wyjechał do Wielkiej Brytanii, by podjąć naukę w prestiżowej London Academy of Music and Dramatic Art (LAMDA). Ta decyzja okazała się kluczowa dla jego przyszłej, błyskotliwej kariery.
Rodzina i Życie Prywatne
Życie osobiste Donalda Sutherlanda było równie bogate i złożone, jak jego kariera na ekranie. Aktor był trzykrotnie żonaty, a jego związki miały znaczący wpływ na jego życie. Wśród jego pięciorga dzieci znaleźli się synowie, którzy podążyli jego śladami, budując własne kariery w branży filmowej, co świadczy o silnych więziach rodzinnych i artystycznych tradycjach.
Małżeństwa i Relacje
Donald Sutherland był trzykrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Lois May Hardwick (1959–1966). Drugą żoną aktora była Shirley Douglas (1966–1970). Trzecią i ostatnią żoną Donalda Sutherlanda była Francine Racette, z którą związał się w 1972 roku i pozostał aż do śmierci w 2024 roku.
Potomstwo i Dziedzictwo Rodzinne
Aktor doczekał się pięciorga dzieci: Kevina, z pierwszego małżeństwa, oraz Kiefera, Rossifa i Angusa, z drugiego małżeństwa. Z trzecią żoną, Francine Racette, miał dwóch synów: Roana i Cormaca. Wielu z jego potomków, w tym syn Kiefer, podążyło śladami ojca, wiążąc się zawodowo z aktorstwem, co stanowi ważny element dziedzictwa rodziny Sutherlandów w Hollywood.
Związki i Aktywizm
W latach 1970–1972, w okresie intensywnej pracy nad filmem „Klute”, Donald Sutherland pozostawał w bliskiej relacji z aktorką Jane Fondą. Dzielił z nią nie tylko uczucia, ale także silne przekonania polityczne i pasję do aktywizmu, co miało znaczący wpływ na ich wspólne działania.
Kariera Aktorska
Kariera Donalda Sutherlanda to historia niezwykłego talentu i wszechstronności, która przez ponad sześć dekad przynosiła mu uznanie widzów i krytyków na całym świecie. Od przełomowych ról w filmach wojennych, przez ikoniczne postacie w komediach, aż po kreacje w nowszych produkcjach, jego obecność na ekranie zawsze była magnetyczna i niezapomniana. Sutherland odegrał kluczowe role w filmach, które na stałe wpisały się do kanonu kinematografii.
Przełomowe Role i Międzynarodowa Sława
Kariera Sutherlanda nabrała tempa w 1967 roku dzięki angażowi do filmu wojennego „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen). Decydujący okazał się być moment, w którym reżyser Roger Moore zaprezentował producentom roboczą wersję serialu „Święty” z udziałem Sutherlanda, co zaowocowało przyznaniem mu tej znaczącej roli. Film ten otworzył mu drzwi do międzynarodowej kariery.
Kultowe Postacie i Finansowe Wnioski
Status międzynarodowej gwiazdy ugruntował w 1970 roku dzięki dwóm kultowym rolom. Jako kapitan „Hawkeye” Pierce w czarnej komedii „M*A*S*H” oraz jako ekscentryczny dowódca czołgu „Oddball” w filmie „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes), Sutherland zapisał się w pamięci widzów na całym świecie. W 1978 roku wystąpił w roli profesora Dave’a Jenningsa w komedii „Menażeria” (Animal House). Choć wówczas odrzucił ofertę 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów, co okazało się znaczącym błędem finansowym, gdyż film zarobił ostatecznie 141,6 miliona dolarów, jego kreacja aktorska pozostaje niezapomniana.
Późniejsze Lata i Ikoniczne Antagonisty
Młodsze pokolenia widzów zapamiętały Donalda Sutherlanda przede wszystkim jako bezwzględnego Prezydenta Snowa, głównego antagonistę w popularnej serii filmów „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games). W tę ikoniczną rolę wcielał się w latach 2012–2015, udowadniając swoją wszechstronność i zdolność do kreowania pamiętnych postaci.
Dorobek Telewizyjny i Wyróżnienia
Dorobek telewizyjny Sutherlanda również jest imponujący. Wśród jego znaczących ról telewizyjnych znajduje się nagrodzona nagrodą Emmy kreacja Michaiła Fetisowa w thrillerze HBO „Obywatel X” (1995). Ponadto, za rolę Clarka Clifforda w filmie „Path to War” (2002) otrzymał Złoty Glob, co podkreśla jego talent również w formatach telewizyjnych.
Nagrody i Osiągnięcia
Donald Sutherland jest powszechnie uznawany za jednego z najwybitniejszych aktorów w historii kina, a jego bogata kariera została uhonorowana licznymi prestiżowymi nagrodami. Choć czasami wskazuje się na brak nominacji do Oscara za konkretne role, jego wkład w sztukę filmową został doceniony przez Akademię w szczególny sposób. Ogółem, jego osiągnięcia obejmują nagrody na najważniejszych festiwalach i galach, a także wyróżnienia na szczeblu państwowym.
Uznanie Akademii i Inne Prestiżowe Wyróżnienia
Choć Sutherland nie otrzymał nominacji do Oscara za konkretną rolę, Akademia Filmowa doceniła jego całokształt twórczości, przyznając mu Oscara Honorowego w 2017 roku. W trakcie swojej wieloletniej kariery zdobył szereg prestiżowych wyróżnień, w tym nagrodę Primetime Emmy oraz dwa Złote Globy. Był również nominowany do nagrody BAFTA za swoją rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” (1973), co świadczy o jego uznaniu na arenie międzynarodowej.
Order Kanady i Międzynarodowe Gwiazdy
Poza nagrodami filmowymi, Donald Sutherland został dwukrotnie wyróżniony Orderem Kanady, najwyższym cywilnym odznaczeniem w tym kraju. W 1978 roku otrzymał stopień Oficera (OC), a w 2019 roku został podniesiony do najwyższej rangi Towarzysza (CC) za wybitne zasługi dla kultury. Jego wkład w sztukę został również upamiętniony poprzez posiadanie własnych gwiazd w Alejach Gwiazd (Walk of Fame) w dwóch krajach: kanadyjską gwiazdę otrzymał w 2000 roku, natomiast hollywoodzką w 2011 roku.
Najważniejsze Role Donalda Sutherlanda
Donald Sutherland zagrał w blisko 170 produkcjach filmowych i telewizyjnych, tworząc niezapomniane kreacje. Poniżej przedstawiono chronologicznie niektóre z jego kluczowych ról, które ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych aktorów w historii filmu.
- 1967: „Parszywa dwunastka” (The Dirty Dozen)
- 1970: „M*A*S*H”
- 1970: „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes)
- 1973: „Nie oglądaj się teraz”
- 1978: „Menażeria” (Animal House)
- 1995: „Obywatel X” (Citizen X)
- 2002: „Path to War”
- 2012–2015: Seria „Igrzyska Śmierci” (The Hunger Games)
Nagrody i Wyróżnienia Donalda Sutherlanda
Bogata kariera Donalda Sutherlanda została uhonorowana wieloma prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, potwierdzającymi jego znaczący wkład w świat kina i kultury.
| Nagroda/Wyróżnienie | Rok | Kategoria |
|---|---|---|
| Oscar Honorowy | 2017 | Za całokształt twórczości |
| Primetime Emmy Award | 1995 | Najlepszy aktor drugoplanowy w miniserialu lub filmie telewizyjnym (za „Obywatel X”) |
| Złoty Glob | 2002 | Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu, miniserialu lub filmie telewizyjnym (za „Path to War”) |
| Złoty Glob | 1972 | Nominacja za rolę w filmie „Klute” |
| BAFTA Award | 1973 | Nominacja za rolę w filmie „Nie oglądaj się teraz” |
| Order Kanady | 1978 | Oficer (OC) |
| Order Kanady | 2019 | Towarzysz (CC) |
| Gwiazda w Hollywood Walk of Fame | 2011 | |
| Gwiazda w Canada’s Walk of Fame | 2000 |
Zaangażowanie Społeczne i Osobowość
Donald Sutherland był postacią, której zaangażowanie wykraczało poza sferę artystyczną. Jego silne przekonania polityczne i aktywny udział w ruchach społecznych, zwłaszcza antywojennych, stanowiły ważny element jego tożsamości. Ta aktywność miała również swoje konsekwencje, wpływając na jego relacje i ścieżkę zawodową.
Aktywizm Antywojenny i Obserwacja NSA
Sutherland był zagorzałym aktywistą antywojennym, szczególnie głośno protestującym przeciwko wojnie w Wietnamie. Wraz z Jane Fondą współprodukował dokument „F.T.A.” (1972), który przedstawiał nastroje wśród amerykańskich żołnierzy stacjonujących w regionie Pacyfiku. Jego zaangażowanie polityczne było na tyle znaczące, że w latach 1971–1973 znajdował się na „liście obserwacyjnej” NSA (National Security Agency) ze względu na swoją działalność w ruchu pokojowym.
Ciekawostki z Życia Donalda Sutherlanda
Życie Donalda Sutherlanda obfitowało w wydarzenia i doświadczenia, które ukształtowały jego osobowość i karierę. Już od najmłodszych lat wykazywał zainteresowanie mediami i formami ekspresji artystycznej, co stanowiło preludium do jego późniejszych sukcesów jako aktora.
Pierwsze Kroki w Mediach i Artystyczne Zainteresowania
W wieku 14 lat Donald Sutherland zdobył swoją pierwszą pracę jako korespondent wiadomości dla lokalnej stacji radiowej CKBW w Bridgewater. Był to jego pierwszy kontakt z mediami, który mógł zapoczątkować jego zainteresowanie światem informacji i opowiadania historii. W młodości pasjonował się również lalkarstwem (puppetry), co było jednym z jego wczesnych doświadczeń z formami ekspresji artystycznej, zanim profesjonalnie związał się z aktorstwem.
Warto wiedzieć: W 1978 roku, podczas kręcenia filmu „Menażeria” (Animal House), Donald Sutherland odrzucił propozycję 2% udziału w zyskach na rzecz jednorazowej wypłaty 40 000 dolarów. Film okazał się ogromnym sukcesem kasowym, zarabiając 141,6 miliona dolarów, co czyni tę decyzję jedną z najdroższych pomyłek finansowych w historii kina.
Wyzwania Zdrowotne w Dzieciństwie i Dojrzałości
Dzieciństwo Donalda Sutherlanda było naznaczone znaczącymi wyzwaniami zdrowotnymi, które z pewnością wpłynęły na jego rozwój i późniejsze postrzeganie życia. Również w trakcie kariery aktorskiej napotykał na sytuacje zagrażające jego zdrowiu i życiu, co świadczy o jego determinacji i sile w obliczu przeciwności.
Choroby Dziecięce i Ich Wpływ
Jako dziecko, Sutherland zmagał się z szeregiem poważnych chorób, w tym z gorączką reumatyczną, zapaleniem wątroby oraz polio. Te doświadczenia z wczesnych lat życia miały niewątpliwie wpływ na jego dalszy rozwój, kształtując jego odporność i perspektywę na życie.
Zagrożenia dla Życia na Planie Filmowym
Podczas kręcenia filmu „Złoto dla zuchwałych” (Kelly’s Heroes) w 1970 roku, życie aktora było poważnie zagrożone. Zachorował wówczas na rdzeniowe zapalenie opon mózgowych, co stanowiło dramatyczny moment w jego karierze i życiu prywatnym, wymagający silnej walki o powrót do zdrowia.
Donald Sutherland pozostawił po sobie trwały ślad w świecie kina, udowadniając, że pasja i poświęcenie mogą prowadzić do niezapomnianych osiągnięć. Jego życie, naznaczone zarówno wyzwaniami, jak i triumfami, stanowi inspirację dla przyszłych pokoleń artystów i świadczy o jego niezwykłym wkładzie w sztukę filmową.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Na co zmarł Donald Sutherland?
Donald Sutherland zmarł z powodu długiej choroby. Jego syn, Kiefer Sutherland, poinformował, że aktor cierpiał na liczne problemy zdrowotne przez długi czas.
Ile dzieci miał Donald Sutherland?
Donald Sutherland miał pięcioro dzieci. Troje z nich, Kiefer, Rachel i Ross, poszło w jego ślady i również związali się z przemysłem filmowym.
Z czego najbardziej znany jest Donald Sutherland?
Donald Sutherland jest najbardziej znany z niezliczonych ról w filmach i serialach, które wywarły znaczący wpływ na kino. Szczególnie ceniony był za swoje wyraziste kreacje w takich produkcjach jak „M\*A\*S\*H”, „Zwykli ludzie” czy „Igrzyska śmierci”.
Kim była pierwsza żona Donalda Sutherlanda?
Pierwszą żoną Donalda Sutherlanda była Lois May Hardwick. Pobrali się w 1959 roku, a ich małżeństwo zakończyło się rozwodem w 1966 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Sutherland
