Joanne Woodward: ikona Hollywood, aktorka z Oscarem

0

Joanne Woodward, urodzona 27 lutego 1930 roku w Thomasville w stanie Georgia, jest jedną z najwyżej cenionych aktorek w historii amerykańskiego kina. Na styczeń 2026 roku Joanne Woodward będzie miała 95 lat. Jest ona również najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej. Jej bogata kariera, rozpoczęta w latach 50. XX wieku, zaowocowała niezapomnianymi rolami, w tym przełomową kreacją w filmie „Trzy oblicza Ewy”, która przyniosła jej upragnioną statuetkę Akademii. Prywatnie, przez ponad pół wieku, była żoną legendarnego Paula Newmana, z którym stworzyła nie tylko silny związek małżeński, ale także ekranowy duet, podziwiany przez pokolenia widzów.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku skończy 95 lat.
• Żona/Mąż: Zmarły Paul Newman.
• Dzieci: Elinor Teresa „Nell”, Melissa Stewart, Claire Olivia „Clea”.
• Zawód: Aktorka, reżyserka, producentka.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej za film „Trzy oblicza Ewy” (1957).

Podstawowe informacje o Joanne Woodward

Pełne imię, nazwisko i wiek

Pełne imię i nazwisko aktorki to Joanne Gignilliat Trimmier Woodward. Urodziła się 27 lutego 1930 roku w Thomasville w stanie Georgia. Na styczeń 2026 roku aktorka będzie miała 95 lat. Joanne Woodward jest obecnie najstarszą żyjącą laureatką Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej, co stanowi znaczące osiągnięcie w jej bogatej karierze.

Pochodzenie imienia

Pierwsze imię aktorki, Joanne, zostało nadane przez jej matkę na cześć ikony kina, Joan Crawford. To nawiązanie do wielkiej gwiazdy mogło stanowić wczesną inspirację dla młodej Joanne, która sama miała stać się jedną z największych gwiazd Hollywood.

Wykształcenie i edukacja aktorska

Droga Joanne Woodward do kariery aktorskiej prowadziła przez renomowane instytucje. Swoje rzemiosło doskonaliła w Actors Studio w Nowym Jorku, kolebce wielu wybitnych aktorów, oraz pod kierunkiem Sanforda Meisnera w Neighborhood Playhouse School of the Theatre. Te studia ukształtowały jej talent i przygotowały do wyzwań, jakie stawiała przed nią scena i ekran. Warto również podkreślić, że Woodward kontynuowała edukację w późniejszym wieku – w 1990 roku, mając 60 lat, ukończyła studia licencjackie w Sarah Lawrence College, odbierając dyplom na tej samej uroczystości co jej córka, Clea.

Rodzina i życie prywatne Joanne Woodward

Rodzice i wczesne inspiracje

Joanne Woodward jest córką Elinor (z domu Trimmier) oraz Wade’a Woodwarda Sr. To właśnie matka, Elinor, ze swoją wielką pasją do kina, wywarła kluczowy wpływ na decyzję Joanne o zostaniu aktorką. Miłość do filmu przekazana przez matkę stała się fundamentem przyszłej kariery Woodward.

Małżeństwo z Paulem Newmanem

29 stycznia 1958 roku w Las Vegas Joanne Woodward poślubiła aktora Paula Newmana. Ich związek, trwający przez 50 lat, stał się jednym z najbardziej trwałych i podziwianych w historii Hollywood. Wspólna podróż przez życie zakończyła się wraz ze śmiercią Paula Newmana na raka płuc we wrześniu 2008 roku. Ich relacja była symbolem stabilności i głębokiego uczucia w świecie show-biznesu.

Dzieci

Z małżeństwa z Paulem Newmanem Joanne Woodward doczekała się trzech córek. Najstarsza, Elinor Teresa, znana jako „Nell”, urodziła się w 1959 roku. Następnie przyszła na świat Melissa Stewart w 1961 roku, a najmłodsza, Claire Olivia, znana jako „Clea”, urodziła się w 1965 roku. Córki często towarzyszyły rodzicom, a czasem nawet pojawiały się na ekranie.

• Elinor Teresa „Nell” (ur. 1959)
• Melissa Stewart (ur. 1961)
• Claire Olivia „Clea” (ur. 1965)

Relacja z Gore’em Vidalem

Przed zawarciem małżeństwa z Paulem Newmanem, Joanne Woodward przez krótki czas mieszkała w Los Angeles z autorem Gore’em Vidalem. Choć media sugerowały ich zaręczyny, aktorka po latach przyznała, że ich relacja miała charakter „przykrywki” (ang. *beard*), gdyż Vidal był gejem. Ta informacja rzuca nowe światło na wczesne lata jej życia w świecie show-biznesu.

Podejście do wierności małżeńskiej

Związek Joanne Woodward i Paula Newmana był powszechnie uznawany za wzór w Hollywood. Kiedy Paul Newman został zapytany o wierność w małżeństwie, słynnie odpowiedział: „Mam w domu stek, więc po co miałbym wychodzić na hamburgera?”. Ta metafora doskonale oddaje głębokie przywiązanie i satysfakcję, jaką czerpali z własnego związku.

Wpływ rodziny na karierę

Joanne Woodward otwarcie przyznała, że świadomie ograniczyła swoją karierę filmową ze względu na wychowanie dzieci. Decyzja ta, choć podyktowana miłością do rodziny, początkowo budziła w niej pewien żal, zwłaszcza gdy jej mąż, Paul Newman, często wyjeżdżał na plany zdjęciowe. Priorytetem dla niej było zapewnienie stabilności i obecności swoim córkom.

Kariera filmowa i teatralna Joanne Woodward

Przełomowa rola w „Trzech obliczach Ewy”

Przełomowym momentem w karierze Joanne Woodward była rola w filmie „Trzy oblicza Ewy” z 1957 roku. Aktorka wcieliła się w postać kobiety cierpiącej na dysocjacyjne zaburzenie tożsamości, kreując trzy odrębne osobowości: uległą gospodynię domową, wyzwoloną „złą dziewczynę” oraz młodą, zagubioną kobietę. Kreacja ta przyniosła jej uznanie krytyków, Oscara i Złoty Glob, ugruntowując jej pozycję jako jednej z najbardziej utalentowanych aktorek swojego pokolenia.

Debiut filmowy i kontrakt

Pierwszym filmem fabularnym Joanne Woodward był western „Count Three and Pray” z 1955 roku, w którym zagrała silną sierotę. Ta rola okazała się kluczowa, ponieważ zaowocowała podpisaniem długoterminowego kontraktu z wytwórnią 20th Century Fox w styczniu 1956 roku, otwierając drzwi do dalszej kariery w Hollywood.

Współpraca z Paulem Newmanem

Joanne Woodward i Paul Newman stworzyli jeden z najbardziej pamiętnych i uwielbianych duetów ekranowych w historii kina. Ich wspólne występy w takich produkcjach, jak „Długie, gorące lato” (1958), „Z tarasu” (1960), „Paryski blues” (1961) czy „Mr. & Mrs. Bridge” (1990), na zawsze zapisały się w annałach kinematografii, pokazując niezwykłą chemię i wzajemne zrozumienie między partnerami.

Warto wiedzieć: Ich wspólna przygoda na ekranie rozpoczęła się wkrótce po ślubie, w 1958 roku, od filmu „Długie, gorące lato”.

Kariera reżyserska i producencka

W późniejszych latach swojej kariery Joanne Woodward poszerzyła swoje artystyczne horyzonty, angażując się w reżyserię i produkcję. Reżyserowała między innymi odcinek serialu „Family” w 1979 roku oraz sztuki off-broadwayowskie. Pełniła również funkcję dyrektora artystycznego Westport Country Playhouse w latach 2001–2005, co świadczy o jej zaangażowaniu w rozwój teatru i wspieraniu nowych talentów.

Inne role i projekty (narracja, dubbing, współpraca z córkami)

Oprócz ról aktorskich, Joanne Woodward użyczyła swojego głosu jako narratorka w docenionym przez krytyków filmie Martina Scorsese „Wiek niewinności” (1993). Miała również okazję występować na ekranie ze swoimi dziećmi: z córką Nell w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów” (1972) oraz z Melissą w filmie telewizyjnym „See How She Runs” (1978). Te rodzinne projekty stanowią cenne wspomnienia zarówno dla niej, jak i dla jej córek.

Nagrody i osiągnięcia Joanne Woodward

Historyczny Oscar za „Trzy oblicza Ewy”

W 1958 roku Joanne Woodward zdobyła nagrodę Akademii dla najlepszej aktorki za swoją niezapomnianą rolę w filmie „Trzy oblicza Ewy”. Szczególnym i historycznym aspektem tego wydarzenia jest fakt, że aktorka odebrała statuetkę w sukni, którą uszyła sama. Do dziś pozostaje ona jedyną laureatką w tej kategorii, która dokonała czegoś równie osobistego i symbolicznego.

Sukcesy na Festiwalu Filmowym w Cannes

Międzynarodowe uznanie dla talentu Joanne Woodward potwierdziły nagrody na prestiżowych festiwalach filmowych. W 1972 roku otrzymała nagrodę dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes za swoją poruszającą rolę w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów”, co stanowiło kolejne potwierdzenie jej mistrzostwa aktorskiego na arenie międzynarodowej.

Dorobek nagród Emmy

Joanne Woodward jest również wielokrotną laureatką nagród Emmy, prestiżowych wyróżnień telewizyjnych. Zdobyła je za role aktorskie w produkcjach „See How She Runs” (1978) i „Do You Remember Love?” (1985). Dodatkowo, w 1990 roku otrzymała Emmy jako producentka dokumentu poświęconego Group Theater, co świadczy o jej wszechstronności i zaangażowaniu w różne aspekty przemysłu filmowego i telewizyjnego.

Nominacje do Oscara

Oprócz zdobytego Oscara za „Trzy oblicza Ewy”, Joanne Woodward była czterokrotnie nominowana do Nagrody Akademii w kategorii najlepsza aktorka pierwszoplanowa. Nominacje te przyznano jej za wybitne kreacje w filmach: „Rachelo, Rachelo”, „Letnie życzenia, zimowe sny” oraz „Mr. & Mrs. Bridge”. Te liczne nominacje potwierdzają jej stałą obecność wśród najlepszych aktorek swojego pokolenia.

Warto wiedzieć: Joanne Woodward jest jedną z niewielu aktorek, które zdobyły Oscara i były wielokrotnie nominowane do tej prestiżowej nagrody, potwierdzając swój długotrwały wpływ na kino.

Filantropia, osobowość i pasje Joanne Woodward

Mentorka dla młodych talentów

Joanne Woodward, wraz z mężem Paulem Newmanem, aktywnie wspierała młode talenty. Pełnili rolę mentorki dla aktorki Allison Janney, którą poznali, gdy była studentką pierwszego roku w Kenyon College. Obsadzili ją w sztuce reżyserowanej przez Newmana, co stanowiło ważny krok w jej karierze. Ta postawa pokazuje ich zaangażowanie w rozwój przyszłych pokoleń artystów.

Poglądy polityczne

Joanne Woodward była znana ze swoich zaangażowanych poglądów politycznych. Była zagorzałą zwolenniczką Partii Demokratycznej i aktywnie wspierała senatora Eugene’a McCarthy’ego w jego kampanii prezydenckiej w 1968 roku. Jej postawa świadczy o świadomości obywatelskiej i chęci wpływania na bieżące wydarzenia.

Pasja do baletu

W wieku trzydziestu kilku lat Joanne Woodward odkryła w sobie pasję do baletu, którą traktowała jako sposób na utrzymanie formy fizycznej. Jej zaangażowanie było na tyle duże, że osiągnęła wysoki poziom zaawansowania, ostatecznie zaczęła tańczyć na puentach (en pointe), co jest wyczynem wymagającym nie tylko siły, ale i niezwykłej precyzji.

Ciekawostki z życia Joanne Woodward

Spotkanie z Laurence’em Olivierem

Jedna z najbardziej niezwykłych anegdot z dzieciństwa Joanne Woodward dotyczy spotkania z legendarnym Laurence’em Olivierem. Jako dziewięciolatka, podczas premiery „Przeminęło z wiatrem” w Atlancie, przedarła się przez tłum i usiadła na jego kolanach. Co ciekawe, gdy w 1977 roku pracowali razem nad filmem „Wróć, mała Shebo”, Olivier przyznał, że pamięta to zdarzenie, co świadczy o jego niezwykłej pamięci i uroku tej młodzieńczej interakcji.

Przygotowania do roli w „The Stripper”

Przygotowując się do roli w filmie „The Stripper” z 1963 roku, Joanne Woodward podjęła nietypowe kroki, pobierając lekcje techniki scenicznej od słynnej artystki burleski, Gypsy Rose Lee. To świadczy o jej zaangażowaniu w każdy szczegół postaci i chęci zgłębienia różnych form artystycznych.

Presja Nowego Jorku i wycofanie z prób

W 1974 roku Joanne Woodward podjęła trudną decyzję o wycofaniu się z prób do sztuki „Taniec śmierci” w Lincoln Center. Jako powód podała, że nie radzi sobie dobrze z presją nowojorskich krytyków. Ta sytuacja ukazuje wrażliwość aktorki i jej potrzebę komfortu psychicznego, nawet kosztem rezygnacji z obiecującego projektu teatralnego.

Chronologia kariery Joanne Woodward

Kariera Joanne Woodward obejmuje kilka dekad, w których aktorka konsekwentnie budowała swoją pozycję w świecie filmu i teatru, stając się ikoną swojego pokolenia.

• 1955: Debiut filmowy w westernie „Count Three and Pray”.
• 1956: Podpisanie długoterminowego kontraktu z wytwórnią 20th Century Fox.
• 1957: Przełomowa rola w filmie „Trzy oblicza Ewy”, za którą otrzymała Oscara.
• 1958: Małżeństwo z Paulem Newmanem i wspólny występ w filmie „Długie, gorące lato”.
• 1960: Udział w filmie „Z tarasu” z Paulem Newmanem.
• 1961: Kolejna wspólna produkcja z mężem – „Paryski blues”.
• 1972: Nagroda dla najlepszej aktorki na Festiwalu Filmowym w Cannes za rolę w filmie „Wpływ promieni gamma na zachowanie marigoldów”.
• 1978: Zdobycie nagrody Emmy za rolę w „See How She Runs”.
• 1979: Reżyseria odcinka serialu „Family”.
• 1985: Drugie trofeum Emmy za rolę w „Do You Remember Love?”.
• 1990: Ukończenie studiów licencjackich w Sarah Lawrence College i wspólny dyplom z córką Cleą.
• 1990: Występ w filmie „Mr. & Mrs. Bridge” z Paulem Newmanem.
• 1993: Narracja w filmie Martina Scorsese „Wiek niewinności”.
• 2001–2005: Pełnienie funkcji dyrektora artystycznego Westport Country Playhouse.
• 2005: Ostatni wspólny występ z Paulem Newmanem w miniserialu „Empire Falls”.
• 2022: Bohaterka sześcioodcinkowego dokumentu Ethana Hawke’a „The Last Movie Stars”.

Joanne Woodward to postać, której znaczenie wykracza poza wielkie ekrany. Jej kariera jest dowodem na to, jak można połączyć pasję do sztuki z głębokim zaangażowaniem rodzinnym. Od przełomowej roli w „Trzech obliczach Ewy”, która przyniosła jej Oscara, po wzorowe, wieloletnie małżeństwo z Paulem Newmanem, Woodward pokazała, że można osiągnąć sukces zawodowy, nie rezygnując z wartości osobistych. Jej życie stanowi inspirację, pokazując, że prawdziwe spełnienie często tkwi w harmonii między karierą a życiem prywatnym.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Joanne_Woodward