Kleopatra VII: ostatnia królowa Egiptu, samobójstwo 30 p.n.e.

0

Kleopatra VII Thea Philopator, ostatnia aktywna władczyni hellenistyczna Egiptu, była postacią o niezwykłym wpływie na losy starożytnego świata. Urodzona na przełomie 70 i 69 roku p.n.e. w Aleksandrii, na przełomie swojej długiej kariery politycznej nawiązała kluczowe relacje z rzymskimi potęgami Juliuszem Cezarem i Markiem Antoniuszem, które kształtowały losy jej królestwa i wpłynęły na bieg historii basenu Morza Śródziemnego. Jej panowanie, trwające 21 lat, zakończyło się wraz z klęską militarną i tragicznym samobójstwem w 30 roku p.n.e., co symbolicznie zamknęło epokę hellenistyczną.

Kleopatra VII na [maj 2024] ma 2023 lata. Władczyni ta nie żyje, a jej śmierć nastąpiła w 30 roku p.n.e. Jej życie prywatne i polityczne było ściśle powiązane z potężnymi postaciami rzymskiego świata, Juliuszem Cezarem i Markiem Antoniuszem. Kluczowym osiągnięciem Kleopatry było utrzymanie niezależności Egiptu przez lata, choć ostatecznie uległ on potędze Rzymu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Kleopatra VII zmarła w wieku 39 lat.
• Żona/Mąż: Formalnie współrządziła z młodszymi braćmi: Ptolemeuszem XIII i Ptolemeuszem XIV.
• Dzieci: Miała czworo dzieci: Cezariona (z Juliuszem Cezarem) oraz bliźnięta Aleksandra Heliosa i Kleopatrę Selene II, a także syna Ptolemeusza Filadelfosa (z Markiem Antoniuszem).
• Zawód: Ostatnia faraon i królowa hellenistycznego Egiptu.
• Główne osiągnięcie: Utrzymanie niezależności Egiptu przez 21 lat panowania, dzięki strategicznym sojuszom politycznym i osobistym.

Kim była Kleopatra VII? Kluczowe informacje biograficzne

Kleopatra VII Thea Philopator, znana powszechnie jako Kleopatra, była ostatnią aktywną faraonką hellenistycznego Egiptu. Jej pełne imię, nadane w języku greckim, brzmiało Kleopatra Bogini Miłująca Ojca. Sama nazwa „Kleopatra” wywodzi się z języka greckiego i oznacza „chwała ojca”. Władczyni przyszła na świat w Aleksandrii, stolicy Królestwa Ptolemeuszy, na przełomie roku 70 i 69 roku p.n.e.

Data i miejsce urodzenia

Kleopatra urodziła się w Aleksandrii, stolicy Królestwa Ptolemeuszy, na przełomie roku 70 i 69 p.n.e. Dokładna data jej narodzin przypada na przełom roku 70 i 69 p.n.e., co oznacza, że mogła przyjść na świat wczesnym rokiem 69 p.n.e. lub późnym 70 p.n.e. To w tym dynamicznym ośrodku kulturalnym i politycznym rozpoczynała się jej droga do władzy.

Pochodzenie etniczne i dynastia

Mimo że władała Egiptem, Kleopatra VII była członkinią dynastii Ptolemeuszy. Dynastia ta została założona przez Ptolemeusza I Sotera, macedońskiego greckiego generała i towarzysza Aleksandra Wielkiego. Oznacza to, że Kleopatra, choć była królową Egiptu, miała korzenie greckie, a nie egipskie.

Wyjątkowe zdolności językowe

Ojczystym językiem Kleopatry była greka koine. Jednakże, wyróżniła się wśród władców z dynastii Ptolemeuszy jako jedyna, która podjęła wysiłek nauki języka egipskiego. Ta umiejętność z pewnością ułatwiała jej kontakt z poddanymi i umacniała jej pozycję jako prawdziwej władczyni Egiptu. Oprócz tego Kleopatra władała wieloma innymi językami obcymi, co świadczy o jej wybitnej inteligencji i zdolnościach dyplomatycznych.

Życie rodzinne i związki Kleopatry

Rodzice i dziedzictwo

Kleopatra była córką faraona Ptolemeusza XII Auletesa. Przed swoją śmiercią w 51 roku p.n.e., Ptolemeusz XII wyznaczył ją na swoją następczynię, co stanowiło kluczowy moment w jej drodze do objęcia tronu Egiptu.

Małżeństwa dynastyczne

Zgodnie z egipską tradycją królewską, Kleopatra współrządziła i była formalnie związana ze swoimi młodszymi braćmi. Najpierw jej współwładcą był Ptolemeusz XIII, z którym panowała w latach 51–47 p.n.e. Po jego śmierci, objął on rolę współwładcy Ptolemeusz XIV, z którym rządziła od 47 do 44 roku p.n.e.

Relacja z Juliuszem Cezarem

Kleopatra utrzymywała bliski, prywatny romans z rzymskim dyktatorem **Juliuszem Cezarem**. Ich związek odegrał kluczową rolę w odzyskaniu przez nią pełnej władzy w Egipcie. Owocem tej relacji był syn, Cezarion, urodzony w 47 roku p.n.e. Juliusz Cezar wspierał Kleopatrę w jej walce o tron, co podkreślało polityczny wymiar ich związku.

Związek z Markiem Antoniuszem

Po śmierci Cezara, Kleopatra związała się z **Markiem Antoniuszem**, wpływowym rzymskim wodzem i jednym z członków II Triumwiratu. Ich relacja, która rozpoczęła się w Tarsos w 41 roku p.n.e., była złożona – miała charakter zarówno miłosny, jak i polityczno-militarny. Owocem tego związku było troje dzieci, co jeszcze bardziej zacieśniło więzi między Egiptem a potęgą Rzymu.

Potomstwo Kleopatry

Kleopatra miała czworo dzieci:

• Syn Cezarion (z Juliuszem Cezarem), urodzony w 47 roku p.n.e.
• Bliźnięta: Aleksander Helios i Kleopatra Selene II (z Markiem Antoniuszem)
• Syn Ptolemeusz Filadelfos (z Markiem Antoniuszem)

Panowanie i kariera polityczna Kleopatry

Panowanie Kleopatry VII przypadło na lata 51–30 p.n.e., co daje łącznie 21 lat. Była ona **ostatnim aktywnym faraonem hellenistycznym**. Jej śmierć symbolicznie zakończyła trwającą od czasów Aleksandra Wielkiego epokę hellenistyczną w basenie Morza Śródziemnego, oznaczając tym samym kluczowy moment w historii starożytnego świata.

Wojna domowa z bratem

Początek rządów Kleopatry upłynął pod znakiem ostrych konfliktów z jej bratem i współwładcą, Ptolemeuszem XIII. Te napięcia doprowadziły do wybuchu wojny domowej w Egipcie. Sytuacja zaogniła się znacząco, gdy siły Ptolemeusza XIII obległy Kleopatrę i Juliusza Cezara w pałacu w Aleksandrii w latach 48/47 p.n.e., co stanowiło kulminacyjny punkt walki o władzę.

Pobyt w Rzymie

W latach 46 i 44 p.n.e. Kleopatra przebywała w Rzymie, gdzie pełniła rolę „królowej klientki”. Mieszkała wówczas w prywatnej willi należącej do Juliusza Cezara. Jej obecność w Rzymie i bliskie relacje z dyktatorem budziły spore kontrowersje wśród rzymskich elit, co świadczy o jej znaczeniu politycznym i wpływie na ówczesny świat.

Donacje Aleksandryjskie

Donacje Aleksandryjskie były kluczowym wydarzeniem politycznym, podczas którego Marek Antoniusz oficjalnie ogłosił dzieci Kleopatry władcami różnych terytoriów, które znajdowały się pod jego rzymską jurysdykcją. Było to znaczące posunięcie, które miało umocnić wpływy Kleopatry i jej potomstwa, a jednocześnie służyło interesom Antoniusza w regionie.

Upadek i klęska militarna

Panowanie Kleopatry VII dobiegło końca po przegranej bitwie morskiej pod Akcjum w 31 roku p.n.e. Flota jej i Marka Antoniusza została pokonana przez siły Oktawiana, co stanowiło decydujący moment w ich walce o władzę. Klęska ta otworzyła drogę do ostatecznego podboju Egiptu przez Rzym.

Okoliczności śmierci i kontrowersje

Śmierć Kleopatry nastąpiła 10 lub 12 sierpnia 30 roku p.n.e. w Aleksandrii, w wieku 39 lat. Według przekazów historycznych, królowa popełniła samobójstwo, aby uniknąć upokorzenia związanego z wystawieniem jej jako trofeum w rzymskiej procesji triumfalnej Oktawiana. Sposób, w jaki odebrała sobie życie, pozostaje przedmiotem spekulacji, jednak najczęściej mówi się o otruciu.

Oskarżenia o bratobójstwo

Kleopatra jest podejrzewana o zlecenie morderstwa swojego młodszego brata i współwładcy, Ptolemeusza XIV. Jego nagła śmierć w 44 roku p.n.e., krótko po powrocie królowej z Rzymu, wzbudziła wiele wątpliwości i oskarżeń. Choć bezpośrednie dowody są trudne do ustalenia, okoliczności tej śmierci budzą silne podejrzenia.

Propaganda rzymska

Oktawian, późniejszy cesarz August, prowadził przeciwko Kleopatrze agresywną kampanię propagandową. Przedstawiał ją jako niebezpieczną cudzoziemkę, która uwiodła Marka Antoniusza, by zniszczyć rzymskie wartości i doprowadzić do upadku republiki. Ta narracja miała na celu zdyskredytowanie Kleopatry i uzasadnienie rzymskiej interwencji w Egipcie.

Dziedzictwo i znaczenie Kleopatry

Postać Kleopatry VII wywarła ogromny wpływ na historię i kulturę. Jej życie i panowanie stały się inspiracją dla wielu dzieł sztuki i literatury, a jej historia do dziś fascynuje i budzi zainteresowanie.

Miejsce pochówku

Do dnia dzisiejszego lokalizacja grobowca Kleopatry i Marka Antoniusza pozostaje jedną z największych zagadek archeologii. Istnieją przypuszczenia, że ich grobowiec znajduje się gdzieś na terenie Egiptu, jednak nigdy go nie odnaleziono, co dodaje aurę tajemniczości wokół jej postaci.

Wizerunek w sztuce antycznej

Autentyczne rysy Kleopatry przetrwały w sztuce antycznej. Zachowały się rzymskie popiersia, takie jak słynna „Kleopatra z Berlina” znajdująca się w Altes Museum, a także malowidła, rzeźby oraz przedstawienia na monetach ptolemejskich i rzymskich. Te artefakty pozwalają nam wyobrazić sobie wygląd tej niezwykłej władczyni.

Ikona popkultury

Od czasów epoki wiktoriańskiej Kleopatra stała się ikoną „egiptomanii”. Jej postać była i jest inspiracją dla niezliczonych dzieł artystycznych, od dramatów Szekspira, przez opery barokowe, aż po współczesne filmy hollywoodzkie. Jej legenda żyje w kulturze popularnej po dziś dzień.

Koniec niepodległości Egiptu

Wraz ze śmiercią Kleopatry w sierpniu 30 roku p.n.e., Egipt przestał istnieć jako niezależne królestwo. Stał się oficjalnie prowincją Imperium Rzymskiego, co stanowiło symboliczne zakończenie długiej i burzliwej historii starożytnego Egiptu jako niezależnego państwa.

Podsumowanie: Kleopatra VII Thea Philopator, ostatnia królowa Egiptu, pozostaje jedną z najbardziej fascynujących postaci starożytności. Jej życie, naznaczone strategicznymi sojuszami, romansami z potężnymi rzymskimi przywódcami – Juliuszem Cezarem i Markiem Antoniuszem – oraz nieustanną walką o utrzymanie niezależności swojego królestwa, stanowiło o jego burzliwym końcu. Mimo że ostatecznie Egipt stał się prowincją rzymską, dziedzictwo Kleopatry, jako władczyni o niezwykłej inteligencji, zdolnościach dyplomatycznych i charyzmie, przetrwało wieki, inspirując sztukę i literaturę, a jej postać do dziś budzi podziw i zainteresowanie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Cleopatra