Oscar Pistorius, znany jako „Blade Runner”, to były południowoafrykański lekkoatleta, który zdobył międzynarodową sławę jako pierwszy w historii dwunożny amputant startujący na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych. Na styczeń 2024 roku miał 37 lat. Jego kariera sportowa, naznaczona licznymi sukcesami na arenach paraolimpijskich i olimpijskich, została przyćmiona przez tragiczne wydarzenia, w tym zabójstwo swojej partnerki, modelki Reevy Steenkamp, 14 lutego 2013 roku w Pretorii.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: 37 lat (na styczeń 2024)
- Żona/Mąż: Brak danych (partnerka Reeva Steenkamp zginęła)
- Dzieci: Brak danych
- Zawód: Były lekkoatleta
- Główne osiągnięcie: Pierwszy dwunożny amputant startujący na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych
Podstawowe informacje o Oscarze Pistoriusie
Oscar Leonard Carl Pistorius urodził się 22 listopada 1986 roku w Sandton, Johannesburgu w RPA. Wywodzi się z rodziny Afrykanerów, choć posiada częściowo włoskie korzenie po pradziadku ze strony matki. W świecie mediów i sportu zyskał wiele pseudonimów, z których najbardziej znanym jest „Blade Runner”. Sportowiec studiował na Uniwersytecie w Pretorii na kierunku Bachelor of Commerce (B.Com.) ze specjalnością nauki o sporcie.
Życie prywatne Oscara Pistoriusa
Oscar Pistorius jest synem Henke i Sheili Pistoriusów. Dorastał w chrześcijańskim domu w towarzystwie starszego brata i młodszej siostry. Za najważniejszą osobę w swoim życiu uważał matkę, która zmarła w wieku 43 lat, gdy Oscar miał zaledwie 15 lat. Sportowcowi przyświecała zasada: „Nie jesteś niepełnosprawny przez niepełnosprawność, którą masz, ale jesteś sprawny dzięki zdolnościom, które posiadasz”. Jego życie osobiste nabrało tragicznego obrotu w związku z modelką i asystentką prawną Reevą Steenkamp, którą zastrzelił 14 lutego 2013 roku w swoim domu w Pretorii.
Kariera sportowa i osiągnięcia Oscara Pistoriusa
Początki w lekkoatletyce i treningi
Oscar Pistorius rozpoczął karierę biegacza w styczniu 2004 roku, co było częścią rehabilitacji po poważnej kontuzji kolana, której nabawił się podczas gry w rugby. Kluczowym momentem w jego rozwoju okazały się treningi pod okiem trenera Ampie Louw w High Performance Centre Uniwersytetu w Pretorii.
Wszechstronność sportowa w młodości
Zanim Oscar Pistorius skupił się na bieganiu, w szkole średniej wykazywał się wszechstronnością sportową, grając w rugby, piłkę wodną i tenis. Trenował również zapasy olimpijskie i boks.
Przełomowe występy na Igrzyskach Paraolimpijskich
Przełomem w karierze Pistoriusa były Igrzyska Paraolimpijskie w Atenach w 2004 roku. Podczas swoich pierwszych igrzysk zdobył brązowy medal na dystansie 100 metrów oraz złoty medal na 200 metrów w klasie T44. Na tych samych igrzyskach ustanowił rekord świata na 200 m z czasem 21,97 s, mimo że wcześniej przewrócił się w biegach eliminacyjnych.
Dominacja i rekordy na Igrzyskach Paraolimpijskich
Kolejne Igrzyska Paraolimpijskie w Pekinie w 2008 roku przyniosły Oscarowi Pistoriusowi dominację. Zdobył trzy złote medale w biegach na 100 m, 200 m i 400 m, umacniając swoją pozycję jako jednego z najlepszych sportowców paraolimpijskich na świecie.
Historyczny występ na Igrzyskach Olimpijskich
W 2012 roku Oscar Pistorius dokonał historycznego wyczynu, stając się pierwszym w historii biegaczem z obustronną amputacją, który wystartował na Igrzyskach Olimpijskich dla pełnosprawnych w Londynie. Dotarł tam do półfinału biegu na 400 m oraz wystąpił w finale sztafety 4 × 400 m. Jego udział w tych igrzyskach symbolizował zacieranie granic między sportem osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych.
Sukcesy na Mistrzostwach Świata IAAF
W 2011 roku na Mistrzostwach Świata IAAF w Daegu Oscar Pistorius zdobył srebrny medal w sztafecie 4 × 400 m. Tym samym stał się pierwszym niepełnosprawnym sportowcem w historii, który wywalczył medal na mistrzostwach świata dla osób pełnosprawnych, co było kolejnym kamieniem milowym w jego karierze.
Rekordy życiowe
Oscar Pistorius osiągał imponujące wyniki w biegach. Jego rekord życiowy na 100 m wynosi 10,91 s (ustanowiony w 2007 roku), na 200 m to 21,30 s (2012 rok), a na 400 m to 45,07 s.
Osiągnięcia sportowe Oscara Pistoriusa
| Rok | Wydarzenie | Dystans | Medal | Klasa/Kategoria |
|---|---|---|---|---|
| 2004 | Igrzyska Paraolimpijskie (Ateny) | 100 m | Brązowy | T44 |
| 2004 | Igrzyska Paraolimpijskie (Ateny) | 200 m | Złoty | T44 |
| 2008 | Igrzyska Paraolimpijskie (Pekin) | 100 m | Złoty | |
| 2008 | Igrzyska Paraolimpijskie (Pekin) | 200 m | Złoty | |
| 2008 | Igrzyska Paraolimpijskie (Pekin) | 400 m | Złoty | |
| 2011 | Mistrzostwa Świata IAAF (Daegu) | Sztafeta 4 × 400 m | Srebrny | |
| 2012 | Igrzyska Olimpijskie (Londyn) | 400 m | Półfinał | |
| 2012 | Igrzyska Olimpijskie (Londyn) | Sztafeta 4 × 400 m | Finał |
Zdrowie i technologia
Wada wrodzona i amputacja
Oscar Pistorius urodził się z rzadką wadą wrodzoną, znaną jako fibular hemimelia, która oznacza wrodzony brak kości strzałkowej w obu nogach. W wieku zaledwie 11 miesięcy lekarze podjęli decyzję o amputacji obu kończyn w połowie drogi między kolanami a kostkami.
Technologia protez biegowych
Sportowiec korzystał ze specjalistycznych protez z włókna węglowego w kształcie litery „J”, produkowanych przez islandzką firmę Össur. Te protezy, znane jako „Flex-Foot Cheetah”, stały się symbolem jego sportowej determinacji i innowacyjności.
Spór o przewagę technologiczną i jego rozwiązanie
W 2007 roku Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wprowadziło zakaz używania urządzeń technicznych dających przewagę, co dotknęło Pistoriusa. Testy przeprowadzone w Kolonii sugerowały, że jego protezy zużywają o 25% mniej energii niż naturalne nogi. Po odwołaniu do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS), zakaz został uchylony, ponieważ dowody naukowe nie były jednoznaczne.
Kontrowersje, proces i wyroki
Zabójstwo Reevy Steenkamp
14 lutego 2013 roku, w Walentynki, doszło do tragedii, która na zawsze odmieniła życie Oscara Pistoriusa i jego otoczenia. W swoim domu w Pretorii oddał cztery strzały przez zamknięte drzwi łazienki, zabijając swoją partnerkę, modelkę Reevę Steenkamp. Narzędziem zbrodni był pistolet Taurus PT 917 CS z amunicją typu Black Talon.
Linia obrony i narzędzie zbrodni
W toku procesu sądowego Oscar Pistorius bronił się twierdzeniem, że pomylił Reevę Steenkamp z włamywaczem. Ta linia obrony była podstawą jego argumentacji w sprawie, która elektryzowała opinię publiczną na całym świecie.
Pierwszy wyrok i jego zmiana
W 2014 roku Oscar Pistorius został początkowo skazany na 5 lat więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci (culpable homicide). Jednak w 2015 roku Sąd Najwyższy RPA zmienił kwalifikację czynu na morderstwo, co miało znaczące konsekwencje dla wymiaru kary.
Ostateczny wymiar kary i miejsca odbywania
W 2017 roku kara dla Pistoriusa została zwiększona do 13 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Przez lata odbywał wyrok w zakładach karnych Kgosi Mampuru II oraz Atteridgeville Correctional Centre w RPA.
Zwolnienie warunkowe i czas spędzony w izolacji
Oscar Pistorius został warunkowo zwolniony z więzienia 5 stycznia 2024 roku, po odbyciu łącznie 8,5 roku kary więzienia oraz 7 miesięcy aresztu domowego. Jego zwolnienie paroli było jednym z ostatnich etapów jego długiego i skomplikowanego procesu prawnego.
Warto wiedzieć: Proces Oscara Pistoriusa był jednym z najszerzej relacjonowanych wydarzeń sądowych w historii RPA. Przed tragedią, Pistorius był globalną ikoną sportu i twarzą wielu prestiżowych marek.
Ciekawostki i znaczenie Oscara Pistoriusa
Oscar Pistorius był postacią budzącą podziw i kontrowersje. Jego sprawność fizyczna była tak duża, że trener Jannie Brooks przez pierwsze sześć miesięcy współpracy w ogóle nie zauważył, że Pistorius nie ma nóg. Bez problemu wykonywał pompki, skakał na skakance i boksował na równi z pełnosprawnymi. Na początku kariery jego protetyk musiał zamawiać protezy u lokalnego inżyniera, a pierwsze protezy biegowe Pistoriusa pękły, co zmusiło go do szukania profesjonalnych rozwiązań. Pistorius był 10. sportowcem w historii, który wystartował zarówno w Igrzyskach Paraolimpijskich, jak i Olimpijskich, stając się symbolem zatarcia granic między sportem osób niepełnosprawnych i pełnosprawnych. Jego przydomek „Blade Runner” nawiązywał bezpośrednio do futurystycznego wyglądu jego protez. Oscar Pistorius, którego językiem ojczystym jest afrikaans, biegle posługuje się również językiem angielskim. Sandton, gdzie się urodził, to obecnie jedna z najbogatszych dzielnic Johannesburga. Uczęszczał do prestiżowej Pretoria Boys High School.
Historia Oscara Pistoriusa to przejmujące przypomnienie o kruchości ludzkiego losu, gdzie niezwykłe sportowe osiągnięcia i potencjalna przyszłość mogą zostać brutalnie przerwane przez tragiczne decyzje i ich nieodwracalne konsekwencje.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile lat siedział Pistorius?
Oscar Pistorius został skazany na pięć lat więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci. Po odbyciu części kary został warunkowo zwolniony.
Jak Oscar Pistorius stracił nogi?
Oscar Pistorius stracił obie nogi poniżej kolan z powodu wrodzonej wady rozwojowej. Zdiagnozowano u niego hemifelię, co wymagało amputacji.
Czy Oscar Pistorius jest na wolności?
Tak, Oscar Pistorius jest obecnie na wolności. Został warunkowo zwolniony z więzienia w styczniu 2015 roku.
Co się dzieje z Pistoriusem?
Po zwolnieniu warunkowym Oscar Pistorius przebywa w domu swojej rodziny. Jego życie toczy się z dala od mediów, choć pozostaje postacią budzącą zainteresowanie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Oscar_Pistorius
