Paul Leonard Newman, urodzony 26 stycznia 1925 roku w Shaker Heights w stanie Ohio, był legendarnym amerykańskim aktorem filmowym, reżyserem i przedsiębiorcą, którego kariera trwała blisko sześć dekad, czyniąc go jedną z ostatnich wielkich gwiazd XX wieku. Zmarły we wrześniu 2008 roku, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne i filantropijne, w tym założoną w 1982 roku firmę Newman’s Own, która przekazała setki milionów dolarów na cele charytatywne. Jego długoletnie i udane małżeństwo z aktorką Joanne Woodward stanowiło jeden z najbardziej stabilnych i podziwianych związków w historii Hollywood.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na listopad 2023 roku miałby 98 lat.
- Żona/Mąż: Joanne Woodward
- Dzieci: Pięć córek (Melissa, Elinor, Claire, Stephanie) i jeden syn (Scott, zmarły).
- Zawód: Aktor, reżyser, przedsiębiorca, kierowca wyścigowy.
- Główne osiągnięcie: Niezapomniane role filmowe, założenie firmy Newman’s Own i przekazanie setek milionów dolarów na cele charytatywne.
Paul Newman: Ikona Hollywood i Filantrop
Paul Leonard Newman, urodzony 26 stycznia 1925 roku w Shaker Heights w stanie Ohio, był postacią, która na trwałe zapisała się w historii kina i filantropii. Jego blisko sześć dekad kariery aktorskiej przyniosło mu status jednej z ostatnich wielkich gwiazd XX wieku, a jego działalność przedsiębiorcza i charytatywna wywarła ogromny wpływ na życie niezliczonych osób. Zmarły we wrześniu 2008 roku, pozostawił po sobie dziedzictwo, które wykracza daleko poza srebrny ekran, czyniąc go symbolem talentu, determinacji i bezinteresownej hojności.
Dane biograficzne i pochodzenie
Paul Leonard Newman przyszedł na świat 26 stycznia 1925 roku w Cleveland Heights w stanie Ohio. Jego życie zakończyło się 26 września 2008 roku, w wieku 83 lat, w jego domu w Westport w stanie Connecticut. Ojciec Paula Newmana, Arthur Sigmund Newman Sr., był pochodzenia żydowskiego, synem imigrantów z Węgier i Polski. Sam Paul Newman identyfikował się jako Żyd, często żartując, że bycie Żydem jest „bardziej wymagające”. Ta świadomość swojego pochodzenia stanowiła ważny element jego tożsamości.
Wykształcenie i początki kariery
Po ukończeniu szkoły średniej, Paul Newman rozpoczął studia na Uniwersytecie Yale, gdzie studiował dramat, a następnie kontynuował naukę w prestiżowym Actors Studio w Nowym Jorku, kształcąc się pod kierunkiem Lee Strasberga. Jego debiut sceniczny na Broadwayu miał miejsce w 1953 roku w sztuce Williama Inge’a pt. „Picnic”. To właśnie na deskach teatru poznał swoją przyszłą żonę, Joanne Woodward. Pierwszym filmem Paula Newmana w Hollywood był „Srebrny kielich” z 1954 roku, który okazał się klapą finansową, do której sam aktor odnosił się później z wielkim dystansem. Przełom nastąpił w 1954 roku, kiedy brał udział w zdjęciach próbnych do filmu „Na wschód od Edenu” wraz z Jamesem Deanem. Po tragicznej śmierci Deana, Newman przejął kilka projektów pierwotnie planowanych dla niego, co stało się trampoliną do jego wielkiej kariery.
Życie prywatne Paula Newmana
Małżeństwo z Joanne Woodward
Drugą żoną Paula Newmana była aktorka Joanne Woodward. Para pobrała się w 1958 roku i pozostała w związku małżeńskim aż do śmierci aktora, tworząc jeden z najbardziej znanych i najtrwalszych związków w historii Hollywood. Ich relacja była przykładem wzajemnego wsparcia artystycznego i osobistego, a wspólne życie stanowiło inspirację dla wielu w branży filmowej i poza nią.
Dzieci Paula Newmana
Paul Newman miał pięć córek: Melissę, Elinor, Claire i Stephanie, a także syna Scotta, który również był aktorem i zmarł przedwcześnie. Dzieci te były ważną częścią jego życia i stanowiły jego największą dumę.
Kariera aktorska i reżyserska Paula Newmana
Debiut sceniczny i filmowy
Paul Newman zadebiutował na Broadwayu w 1953 roku w sztuce Williama Inge’a pt. „Picnic”. Jego pierwszy film w Hollywood, „Srebrny kielich” z 1954 roku, okazał się klapą finansową. Przełom nastąpił w 1954 roku, kiedy brał udział w zdjęciach próbnych do filmu „Na wschód od Edenu” wraz z Jamesem Deanem. Po tragicznej śmierci Deana, Newman przejął kilka projektów pierwotnie planowanych dla niego, co stało się trampoliną do jego wielkiej kariery.
Przełomowe role i współpraca z innymi gwiazdami
Paul Newman stworzył niezapomniane kreacje aktorskie. W pamięci widzów zapisały się jego role u boku Elizabeth Taylor w filmie „Kotka na gorącym blaszanym dachu” z 1958 roku, a także kultowe produkcje z Robertem Redfordem: „Butch Cassidy i Sundance Kid” z 1969 roku oraz „Żądło” z 1973 roku. Filmy takie jak „Hud” czy „Nieugięty Luke” przyniosły mu uznanie krytyków i widzów. **Paul Newman stworzył niezapomniane kreacje aktorskie, często w duecie z innymi wielkimi gwiazdami, umacniając swoją pozycję jako jednego z czołowych aktorów swojego pokolenia.**
Kariera reżyserska
Swój talent Paul Newman postanowił rozwijać również za kamerą, debiutując jako reżyser filmem „Rachelo, Rachelo” w 1968 roku. W tym obrazie główną rolę powierzył swojej żonie, Joanne Woodward, co stanowiło wyraz ich wzajemnego wsparcia artystycznego. Inne jego reżyserskie przedsięwzięcia obejmowały m.in. „The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds” oraz „The Glass Menagerie”.
Ostatnie projekty
Pod koniec swojej kariery, Paul Newman użyczył swojego głosu postaci Doca Hudsona w popularnym filmie animowanym studia Pixar „Auta” z 2006 roku. Ten projekt pozwolił mu dotrzeć do nowej generacji widzów i pokazał jego wciąż żywy entuzjazm do pracy w przemyśle filmowym.
Nagrody i osiągnięcia Paula Newmana
Kluczowe nagrody i wyróżnienia
- Oscar dla najlepszego aktora pierwszoplanowego (1986) za rolę w „Kolor pieniędzy”
- Nagroda Honorowa Akademii Filmowej za całokształt twórczości (1985)
- Nagroda im. Jeana Hersholta za działalność humanitarną (1994)
- Siedem Złotych Globów
- Nagroda BAFTA
- Nagroda Screen Actors Guild
- Nagroda Primetime Emmy
**W 1986 roku Paul Newman wreszcie otrzymał upragnionego Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę „Szybkiego Eddiego” Felsona w filmie „Kolor pieniędzy”.** Akademia Filmowa wielokrotnie doceniała jego wkład w kino, przyznając mu dwa szczególne wyróżnienia: Nagrodę Honorową za całokształt twórczości w 1985 roku i Nagrodę im. Jeana Hersholta za działalność humanitarną w 1994 roku. Jego kolekcja trofeów obejmuje również siedem Złotych Globów, nagrodę BAFTA, nagrodę Screen Actors Guild oraz nagrodę Primetime Emmy.
Działalność filantropijna i charytatywna Paula Newmana
Newman’s Own – imperium charytatywne
W 1982 roku Paul Newman współzałożył firmę spożywczą „Newman’s Own”, która szybko zyskała popularność dzięki unikalnemu modelowi biznesowemu, zgodnie z którym wszystkie zyski po opodatkowaniu były przekazywane na cele charytatywne. **Do maja 2021 roku kwota przekazana przez Newman’s Own na cele charytatywne przekroczyła imponujące 570 milionów dolarów, co stanowi niezwykłe świadectwo jego hojności i zaangażowania.**
SeriousFun Children’s Network
W 1988 roku Paul Newman założył SeriousFun Children’s Network, sieć letnich obozów dedykowanych dzieciom cierpiącym na poważne choroby. Organizacja ta zapewniała im bezpłatną opiekę i możliwość przeżycia radosnych wakacji, dając im nadzieję i wsparcie w trudnych chwilach. **Jego wysiłki w tej dziedzinie miały ogromny wpływ na życie wielu młodych ludzi, oferując wsparcie dla dzieci z różnymi schorzeniami na całym świecie.**
Aktywność polityczna
Paul Newman był również aktywny politycznie, co doprowadziło do jego umieszczenia na słynnej „liście wrogów” prezydenta Richarda Nixona. Aktor uważał to za jedno ze swoich największych osiągnięć, co świadczy o jego odwadze w wyrażaniu swoich przekonań i niezależności myślenia.
Sportowa pasja Paula Newmana – kariera kierowcy wyścigowego
Kluczowe osiągnięcia sportowe
- 1979: Drugie miejsce w wyścigu 24h Le Mans
- 1995: Zwycięstwo w swojej klasie w wyścigu 24h Daytona (w wieku 70 lat)
Paul Newman posiadał niezwykłą pasję do sportów motorowych. Zainteresował się tym sportem podczas przygotowań do filmu „Zwycięstwo” z 1969 roku, a jego zamiłowanie szybko przerodziło się w profesjonalną karierę kierowcy wyścigowego. **Jako kierowca wyścigowy, Paul Newman osiągnął znaczące sukcesy, w tym drugie miejsce w prestiżowym wyścigu 24h Le Mans w 1979 roku.** Co więcej, w wieku 70 lat, w 1995 roku, został najstarszym kierowcą, który wygrał w swojej klasie w wyścigu 24h Daytona, udowadniając, że wiek nie jest przeszkodą dla pasji i determinacji. Poza własnymi startami, Paul Newman był również współwłaścicielem odnoszącego liczne sukcesy zespołu wyścigowego Newman/Haas Racing.
Inne role i projekty Paula Newmana
Służba wojskowa
Przed rozpoczęciem kariery aktorskiej, Paul Newman służył w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych podczas II wojny światowej na Pacyfiku. Pełnił tam funkcję radiotelegrafisty i strzelca ogonowego w bombowcach torpedowych Avenger. Jego doświadczenia wojenne niewątpliwie wpłynęły na jego późniejsze spojrzenie na życie i świat.
Wczesne doświadczenia aktorskie
Już jako dziecko, w wieku 7 lat, Paul Newman zdobył swoje pierwsze doświadczenie aktorskie, wcielając się w rolę błazna nadwornego w szkolnym przedstawieniu o Robin Hoodzie. Ten wczesny kontakt ze sceną zwiastował jego przyszłą karierę w świecie sztuki.
Zdrowie i okoliczności śmierci Paula Newmana
Zmagań z chorobą nowotworową
W ostatnich latach swojego życia Paul Newman zmagał się z chorobą nowotworową. **Zmarł na raka płuc w wieku 83 lat w otoczeniu rodziny w Westport, Connecticut.** Mimo walki z chorobą, do końca pozostawał aktywny, angażując się w swoje projekty.
Ciekawostki z życia Paula Newmana
Uniknięcie śmierci podczas służby wojskowej
Podczas służby w marynarce wojennej, Paul Newman uniknął śmierci dzięki niezwykłemu zbiegowi okoliczności. Pilot jego samolotu miał ból ucha i został uziemiony, podczas gdy reszta ich eskadry zginęła w ataku kamikaze. To wydarzenie z pewnością pozostawiło trwały ślad w jego pamięci.
Skromność i dystans do sławy
Paul Newman był znany z wielkiej skromności i dystansu do swojej sławy. Wolał skupiać się na swoich pasjach, takich jak wyścigi samochodowe i działalność charytatywna, niż na hollywoodzkim blichtrze. Jego podejście do życia i sukcesu było przykładem autentyczności i skupienia na tym, co naprawdę ważne.
Podsumowanie
Paul Leonard Newman był legendą kina, którego aktorska i reżyserska kariera trwała blisko sześć dekad, ale to jego bezinteresowna filantropia poprzez Newman’s Own pozostaje inspirującym świadectwem wpływu jednej osoby na świat. Jego niezapomniane role filmowe, dedykacja wobec rodziny i zaangażowanie w pomoc potrzebującym uczyniły go postacią wyjątkową, której dziedzictwo żyje nadal.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile dzieci miał Paul Newman?
Paul Newman miał sześć córek. Trzy córki z pierwszego małżeństwa z Jacqueline Witte oraz trzy córki z drugiego małżeństwa z Joanne Woodward.
Czy Paul Newman palił papierosy?
Tak, Paul Newman był palaczem przez większość swojego życia. Znał jednak zagrożenia związane z paleniem i starał się ograniczyć swój nałóg.
Czy Laraine Newman jest spokrewniona z Paulem Newmanem?
Laraine Newman nie jest bezpośrednio spokrewniona z Paulem Newmanem. Mimo wspólnego nazwiska, nie łączy ich pokrewieństwo.
Kim była pierwsza żona Paula Newmana?
Pierwszą żoną Paula Newmana była Jacqueline Witte. Pobrali się w 1949 roku i mieli razem trójkę dzieci.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Newman
